臺灣本土語言

第 15 階 第 17 課 俗諺語(17/17)

播放速度
  1. 都共你講「牛毋通𠢕行,人毋通出名」,你干干仔欲四界展風神,毋才人會目空赤,這馬代誌舞甲袂收山,知苦矣乎。

    就跟你說「人怕出名,豬怕肥」,你偏偏要到處炫耀,才會遭人嫉妒,現在事情弄到無法收場,知道要受罪了吧。

    To kā lí kóng “gû m̄-thang gâu kiânn, lâng m̄-thang tshut-miâ”, lí kan-kan-á beh sì-kè tián-hong-sîn, m̄-tsiah lâng ē ba̍k-khang-tshiah, tsit-má tāi-tsì bú kah bē-siu-suann, tsai-khóo--ah--honnh.

  2. 亂世走反人人都有家己的身命愛顧,人講「火燒跤,隨人掰」,這也是誠無奈的代誌。

    戰爭時每個人為了自己的身家性命逃跑避難,人們說「大難臨頭,人人自顧不暇」,這也是很無奈的事情。

    Luān-sè tsáu-huán lâng-lâng to ū ka-kī ê sin-miā ài kòo, lâng kóng “hué sio kha, suî-lâng pué”, tse iā sī tsiânn bô-nāi ê tāi-tsì.

  3. 賰一禮拜就愛做好的工課,到今做都無一半,這聲有影「火燒跤後蹬」矣,無緊叫寡跤手來鬥相共袂用得。

    剩一週就得完成的工作,到現在還做不到一半,這下子真是「火燒屁股」了,非趕緊找些人手來幫忙不可。

    Tshun tsi̍t lé-pài tō ài tsò-hó ê khang-khuè, kàu-tann tsò to bô tsi̍t-puànn, tsit-siann ū-iánn “hué sio kha-āu-tēnn”--ah, bô kín kiò kuá kha-tshiú lâi tàu-sann-kāng bē-īng--tit.

  4. 代誌舞甲袂得收山了後,你才咧教人按怎重頭做起,袂輸「火車過了,才歕觱仔」仝款,敢有較縒?

    事情都弄到無法收拾了,你才要教人家怎麼重新開始,如同「火車過了,才吹哨示警」一樣,有用嗎?

    Tāi-tsì bú kah bē-tit siu-suann liáu-āu, lí tsiah teh kà lâng án-tsuánn tîng-thâu tsò-khí, bē-su “hué-tshia kuè-liáu, tsiah pûn pi-á” kāng-khuán, kám ū khah-tsua̍h?

  5. 出社會咧走跳,別人無一定予咱會靠得,毋才講著愛「看田面,毋通看人面」,家己骨力趁的顛倒較有底。

    在社會闖蕩,他人不一定能讓我們依靠,才會說我們要「自食其力,不可依賴他人」,自己努力賺來的反而更牢靠。

    Tshut-siā-huē teh tsáu-thiàu, pa̍t-lâng bô-it-tīng hōo lán ē-khò--tit, m̄-tsiah kóng tio̍h-ài ”khuànn tshân-bīn, m̄-thang khuànn lâng-bīn”, ka-kī kut-la̍t thàn--ê tian-tò khah ū-té.

  6. 俗語咧講的「筊精,生理虎」,是咧提醒咱佮筊鬼跋筊欲贏真僫,啊若欲買賣,愛揣有信用的行號,才袂食虧了錢。

    俗話說的「賭徒奸詐,生意人狠」,是在提醒我們跟賭鬼賭博想贏很難,如果要做買賣,得找有信用的商家,才不會吃虧賠錢。

    Sio̍k-gí teh kóng ê “kiáu tsinn, sing-lí-hóo”, sī teh thê-tshénn lán kah kiáu-kuí pua̍h-kiáu beh iânn tsin oh, ah nā beh bé-bē, ài tshuē ū sìn-iōng ê hâng-hō, tsiah bē tsia̍h-khui liáu-tsînn.

  7. 會曉買布的人,攏咧斟酌料身佮布幅,毋捌的顛倒是看人買就緊綴人落去買,正經是「內行看布底,外行綴人買」。

    懂得買布的行家,都會仔細端詳布料的材質和布面的寬窄,外行人反倒是看到別人買就趕緊跟著人家買,真的是「內行看門道,外行看熱鬧」。

    Ē-hiáu bé pòo ê lâng, lóng teh tsim-tsiok liāu-sin kah pòo-pak, m̄ bat--ê tian-tò sī khuànn lâng bé tō kín tuè lâng lo̍h-khì bé, tsìng-king sī “lāi-hâng khuànn pòo-té, guā-hâng tuè lâng bé”.

  8. 來踅科技展覽的,有的人是欲學新的智識佮技術,有的人是綴人來鬥鬧熱的,就像人咧講的「內行看布底,外行綴人買」。

    來逛科技展覽的,有些人是想學習新知識與技術,有些人是跟著來湊熱鬧,就如人家說的「內行看門道,外行看熱鬧」。

    Lâi se̍h kho-ki tián-lám--ê, ū ê lâng sī beh o̍h sin ê tì-sik kah ki-su̍t, ū ê lâng sī tuè lâng lâi tàu-lāu-jia̍t--ê, tō tshiūnn lâng teh kóng ê “lāi-hâng khuànn pòo-té, guā-hâng tuè lâng bé”.

  9. 阿火仔佇熱天來賣羊肉爐,就若「六月賣火熥」,較加嘛生理䆀。

    阿火在夏天賣羊肉爐,就如同「六月天賣暖爐」,難怪生意慘淡。

    A-hué--á tī jua̍h-thinn lâi bē iûnn-bah-lôo, tō ná “la̍k--gue̍h bē hué-thang”, khah-ke mā sing-lí bái.

  10. 一人一款命,若講事事項項攏欲提來佮人比,較加嘛「人比人,氣死人」。

    每個人有不同的命運,如果凡事都要跟別人做比較,也難怪會「人比人,氣死人」。

    Tsi̍t lâng tsi̍t khuán miā, nā kóng sū-sū-hāng-hāng lóng beh the̍h-lâi kah lâng pí, khah-ke mā “lâng pí lâng, khì-sí lâng”.

  11. 平平仝時陣佇仝一間超商買物件,阿明的發票著頭獎,我的煞摃龜,有影是「人比人,氣死人」。

    一樣都是在同一時間同一間超商買東西,阿明的發票得到頭獎,我的卻落空,真的是「人比人,氣死人」。

    Pênn-pênn kāng sî-tsūn tī kāng tsi̍t king tshiau-siong bé mi̍h-kiānn, A-bîng ê huat-phiò tio̍h thâu-tsióng, guá ê suah kòng-ku, ū-iánn sī “lâng pí lâng, khì-sí lâng”.

  12. 阿輝咧講笑詼,逐家聽了攏笑甲攬腹肚,干焦阿志過一睏才知影是佗位咧好笑,有影是「年頭食鹹菜,年尾才轉嗽」。

    阿輝在說笑話,大家聽了都捧腹大笑,只有阿志過了一會兒才知道好笑在哪裡,真的是「反應遲鈍」。

    A-hui teh kóng-tshiò-khue, ta̍k-ke thiann-liáu lóng tshiò kah lám pak-tóo, kan-na A-tsì kuè tsi̍t-khùn tsiah tsai-iánn sī tó-uī teh hó-tshiò, ū-iánn sī “nî-thâu tsia̍h kiâm-tshài, nî-bué tsiah tńg-sàu”.

教材來源

教育部臺灣台語常用詞辭典(來源網站

授權:CC BY-ND 3.0 臺灣(姓名標示-禁止改作)

教育部(2023)。臺灣台語常用詞辭典(臺灣學術網路第二版)。https://sutian.moe.edu.tw/