第30課 補語結構:認知、感官與述說
影片長度 11:00。可以先看影片,再往下看重點與練習。
本課重點
本課目標
- 說得出「知道/看見/說」後面帶子句的句子
- 依《達悟語語法概論》13.1、13.2、13.3、13.4
- 生字 15 個(跨課不重複)
- 疑問與複雜句
13.1 認知結構
- ya abo o ya makateneng do na niangayan./沒有人知道他跑到哪裡去了。
- naknakmen mo o ko nipanci jimo an!/要記住我跟你講的話哦!
- ikateneng o kapiyakan so among?/吃魚會變聰明嗎?
- naknakmen da o kapa'okso da sya do wawa./他們想要把他推到海上去。
- no macita o cinalab a masirem am, to ran/看到天上烏雲密布,就知道要下雨了。
- ko kanakenakem so ko kaitkeh./我只想睡覺。
13.1 聽真實的句子
- Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosa⋯ (Pakawang:"這是槍,我來射老)
- Pakawang, "akokey, si Pakawang ko, sino ⋯ (Pakawang:"你好,我是Pak)
- na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o ⋯ (他看見了青蛙,青蛙在唱歌。)
13.2 認知動詞結構的分類
- ji na atenngi ni Maoyong o kalas na./Maoyong(當時)不知道他不對。
- ko ji atenngi o kanimbakbak na ji Kaot n/我不知道 Maoyong 打過 Kaot。
- ala a na nyakan no ino kwan ko o manok n/我以為狗把我們的雞給吃掉了(事實上,⋯
- ko mateneng a mapagozit so aleleh./我很會開車。(強調開車此一事件是我拿手的。)
- ko katenngan o aleleh a pagozitan./我會開車。(強調車子這種交通工具是我會駕駛的)
- ko katenngan o ko kapagozit so aleleh./我知道我正在開車。(被人提醒要專心開車,⋯
13.2 聽真實的句子
- Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosa⋯ (Pakawang:"這是槍,我來射老)
- na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o ⋯ (他看見了青蛙,青蛙在唱歌。)
- Pakawang, "akokey, si Pakawang ko, sino ⋯ (Pakawang:"你好,我是Pak)
13.3 感官結構
- mo ji acita o na kapi'oya'oya?/你沒看見他在生氣嗎?
- mo macita o na kangay macililiman am, ta/你看見他要去找人吵架,就該攔住他啊!
- ko makacita so kanakan a ya omlavi./我看見一個小孩正在哭。
- mo nimacita o ya nimapangay so ipanonoga/你看見放陷阱的人嗎?
- ko macita imo a ya omlavi./我看見你在哭。
- ji ko pa animacita imo a niomlavi./我沒看過你哭過。
13.3 聽真實的句子
- na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o ⋯ (他看見了青蛙,青蛙在唱歌。)
- mangonong sira do miciwaniwag am kazakaz⋯ (走過很多彎的路,路上還有好多小石頭,)
- Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosa⋯ (Pakawang:"這是槍,我來射老)
13.4 述說動詞
- “makong so ajin a mangay do Jyayo?” kwan/那個人在問 Salang 說:⋯
- “ya meyngen o oo ko” kwan na ni akes./我祖母說:「我頭痛。」
- kwan na ni ama am, “angay pangsad so kad/爸爸說:「去舂小米!」
- ya manoyong o ciring na kwan mo?/你以為他說的是真的嗎?
- ala a na itoro jyaken kwan ko./我以為是他要給我的。
- tovisan na si ina na ni Salang am, “cyaa/Salang 回答他媽媽說:⋯
13.4 聽真實的句子
- mangonong sira do miciwaniwag am kazakaz⋯ (走過很多彎的路,路上還有好多小石頭,)
- Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosa⋯ (Pakawang:"這是槍,我來射老)
- na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o ⋯ (他看見了青蛙,青蛙在唱歌。)
本課生字(15 個)
- kapira 多少
- mamozas 摘
- vahao 螞蟻
- meyaleleh 騎車
- mapakapiya 修理
- ipanahes 請問
- nganan 吃
- mavanow 洗手
- atod 膝蓋
- mavow 痊癒
- asyam 九
- rayom 針
小結
- 書中例句 73 句
- 其中語料庫查得到、有真人發音 12 句
- 生字 15 個
- 下一課:修飾結構:關係子句與副詞子句
例句
-
Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosan o kangkang!"
Pakawang:"這是槍,我來射老鷹了!"
-
Pakawang, "akokey, si Pakawang ko, sino o ngaran mo?"
Pakawang:"你好,我是Pakawang,你叫什麼名字?"
-
na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o tozatoza.
他看見了青蛙,青蛙在唱歌。
-
Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosan o kangkang!"
Pakawang:"這是槍,我來射老鷹了!"
-
na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o tozatoza.
他看見了青蛙,青蛙在唱歌。
-
Pakawang, "akokey, si Pakawang ko, sino o ngaran mo?"
Pakawang:"你好,我是Pakawang,你叫什麼名字?"
-
na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o tozatoza.
他看見了青蛙,青蛙在唱歌。
-
mangonong sira do miciwaniwag am kazakazazakadan a rarahan.
走過很多彎的路,路上還有好多小石頭,
-
Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosan o kangkang!"
Pakawang:"這是槍,我來射老鷹了!"
-
mangonong sira do miciwaniwag am kazakazazakadan a rarahan.
走過很多彎的路,路上還有好多小石頭,
-
Pakawang, "tokzos oya, mangey ko tokzosan o kangkang!"
Pakawang:"這是槍,我來射老鷹了!"
-
na nimacita o tozatoza, ya mianoanood o tozatoza.
他看見了青蛙,青蛙在唱歌。
生字(15)
-
kapira
多少
-
mamozas
摘
-
vahao
螞蟻
-
meyaleleh
騎車
-
mapakapiya
修理
-
ipanahes
請問
-
nganan
吃
-
mavanow
洗手
-
atod
膝蓋
-
mavow
痊癒
-
asyam
九
-
rayom
針
-
ahep
晚上
-
makza
喜歡
-
nipacinanaoan
學習
練習(15 題)
選一個答案,馬上會告訴你對不對。做錯不會扣分,看解說再試一次。
↑ 回 雅美(達悟)語課本目錄
教材來源
臺灣南島語言叢書《達悟語語法概論》(何德華、董瑪女,原住民族委員會 2018(2 版))第 13.1、13.2、13.3、13.4 節
語音與例句授權:ePark:CC BY-NC-SA 4.0,原住民族語言研究發展基金會 (2020)
影片旁白為語音合成,不是真人配音
—— 中文講解與族語朗讀都由機器產生。頁面上標有播放鍵的族語例句則是
教材裡的真人錄音。
本課程為教學用衍生作品,非商業使用,並以相同方式分享。